Κυριακή 29 Δεκεμβρίου 2013
Σάββατο 28 Δεκεμβρίου 2013
ΑΡΑΧΝΑΙΟ ΑΡΓΟΛΙΔΑΣ, ΕΝΑΣ ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ!
Το χωριό μας αποτελεί έναν ξεχωριστό προορισμό, ο οποίος «προβάλλει» θα μπορούσε να πει κανείς την γραφικότητα, την ορεινή ομορφιά και την παράδοση. Το τρίπτυχο αυτό καθιστά τον τόπο αυτό «ιδιαίτερο» -όχι μόνο
για εμάς οι οποίοι έχουμε ως τόπο καταγωγής το Αραχναίο (Χέλι όπως μπορεί να το γνωρίζουν
οι πιο πολλοί)-αλλά και για όσους έχουν
επισκεφθεί το χωριό μας καθώς η φιλοξενία των κατοίκων είναι μοναδική!
Το Αραχναίο γεωγραφικά βρίσκεται στο
κεντρικό και βόρειο τμήμα του Ν. Αργολίδας κοντά στα σύνορα με τον Ν. Κορινθίας, «λαγουμιάζει» ανάμεσα σε δύο ογκώδεις οροσειρές, της Τραπεζώνας στα βορεινά
του (1137μ) και του Αραχναίου Όρους στο νότο του (1199μ) και είναι χτισμένο σε
υψόμετρο περίπου 600 μέτρων. Απέχει 28 χλμ από το Άργος, 31 χλμ από το Ναύπλιο,
50 χλμ από την Κόρινθο και 119 χλμ από την Αθήνα.
Σε μια αναδρομή στο παρελθόν θα δούμε ότι κατά το
έτος 1834 (σύμφωνα με το ΦΕΚ 19Α/ 07-06-1834)
ο οικισμός Χέλι αποτελεί έδρα του Δήμου
Αραχναίου, ο οποίος περιελάμβανε και την Μονή Ταλαντίου, μέχρι και το έτος 1840
κατά το οποίο ο Δήμος καταργείται και ο οικισμός Χέλι αποσπάται στο Δήμο Μιδέας
(ΦΕΚ 22Α/18-12-1840). Το έτος 1912 αποσπάται από το Δήμο Μιδέας και ορίζεται ως έδρα κοινότητας (ΦΕΚ 262Α/31-08-2012),
ενώ το έτος 1915 μετονομάζεται σε Αραχναίο παίρνοντας το όνομά του από το
ομώνυμο όρος (ΦΕΚ 273Α/11-08-1915). Το 1961 στην κοινότητα Αραχναίου
προσαρτάται και ο οικισμός Αμαριανός. Το έτος 1997 η κοινότητα Αραχναίου καταργείται και προσαρτάται στο
Δήμο Μιδέας (ΦΕΚ 244Α/04-12-1997), ενώ από το έτος 2010 με την
εφαρμογή του σχεδίου «Καλλικράτης» και με την κατάργηση του Δήμου Μιδέας ανήκει στον Δήμο Ναυπλιέων (ΦΕΚ 87Α/07-06-2010) και αποτελεί το
πιο ορεινό χωριό -Δημοτική Ενότητα. Από ιστορικής-αρχαιολογικής απόψεως θα πρέπει να αναφερθεί ότι στην κορυφή του Όρους Αραχναίου (Σαπυσελάτων όπως
αναφέρεται στα «Κορινθιακά» του Παυσανία) υπήρχαν κατά την αρχαιότητα
Φρυκτωρίες δηλαδή σταθμοί αναμετάδοσης φωτεινών σημάτων απ’ όπου μεταδόθηκε στις
Μυκήνες το μήνυμα για την άλωση της Τροίας-«Εάλω η Τροία» καθώς και βωμοί του
Δία και της Ήρας. Το γεγονός αυτό
καταμαρτυρούν πέρα από τις αναφορές του Παυσανία και οι πρόσφατες αρχαιολογικές
έρευνες οι οποίες έφεραν στο φως πλήθος
αρχαιολογικών ευρημάτων Μυκηναϊκής Περιόδου όπως ψευδόστομους αμφορείς, λίθινα σφονδύλια,
σφραγιδόλιθους, θραύσματα πήλινων ειδωλίων κ.α και τα οποία προσθέτουν σημαντικά στοιχεία στη
μελέτη του Μυκηναϊκού Πολιτισμού.
Αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του χωριού μας αποτελεί και η Παλαιά Μονή Ταλαντίου (Μετόχι) η οποία σύμφωνα με τα τυπολογικά και μορφολογικά στοιχεία τοποθετείται χρονικά στο μεταίχμιο του 14ου και 15ου αιώνα. Το καθολικό της Μονής ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του ψευδοσταυρεπίστεγου με τρουλοκαμάρα.Το παρεκκλήσι είναι ναός σταυρεπίστεγος. Στο εσωτερικό ο ναός διατηρεί αποσπασματικά τοιχογραφίες πρώιμης μεταβυζαντινής περιόδου. Σύμφωνα με το ΦΕΚ 473/17-12-1962 κηρύσσεται σε αρχαιολογικό χώρο ενώ με το ΦΕΚ 756/15-06-2001 κηρύσσεται σε αρχαιολογικό μνημείο το εμπίπτει στις διατάξεις του αρθ. 2 του ΚΝ 5351/32 «Περί αρχαιοτήτων».
Το 1761 πιθανές προστριβές με τους κατοίκους του χωριού ανάγκασαν τους μοναχούς να εγκαταλείψουν την Παλαιά Μονή και να χτίσουν την Νέα Μονή Ταλαντίου (Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου). Η Νέα Μονή έχει την μορφή παραλληλόγραμμου και χαρακτηρίζεται μονόκλιτος σταυρεπίστεγος ως προς την αρχιτεκτονική της. Η Νέα Μονή Ταλαντίου υπάγεται διοικητικά στην Μονή Καρακαλά. Λειτουργούσε κανονικά μέχρι την κατοχή, ενώ από τότε έως και σήμερα δεν κατοικείται από μοναχούς. Εορτάζει κάθε 15 Αυγούστου όπου συρρέει πλήθος κόσμου απ’ όλη την Αργολίδα για ευλαβικό προσκύνημα.
Εκτός από ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας ο τόπος μας χαρακτηρίζεται και από φυσικό πλούτο και ομορφιά την οποία προσδίδει τόσο «το πράσινο του τοπίου» όσο και η παραδοσιακή αρχιτεκτονική του χωριού. Εικόνες όπως τα πετρόχτιστα μαγγανοπήγαδα, οι γούρνες, οι παραδοσιακοί φούρνοι, τα πεζούλια, τα στενά δρομάκια, τα κεραμίδια στις σκεπές η κληματαριά στην αυλή κ.α… «αντιστέκονται» στο πέρασμα του χρόνου προσφέροντας στον τόπο μας ιδιαίτερα στοιχεία γραφικότητας και παράδοσης.
Κάνοντας λόγο για φυσική ομορφιά θα ήταν αδύνατο να μην αναφερθούμε στο Φαράγγι του «Καραμπαμπά» το οποίο βρίσκεται Νοτιοδυτικά του χωριού. Δεν χρειάζονται ειδικές περιγραφές καθώς η εικόνα μιλά από μόνη της, αυτό το οποίο όμως είναι άξιο λόγου είναι το ότι η ευρύτερη περιοχή του φαραγγιού έχει χαρακτηριστεί ως μόνιμο καταφύγιο ζώων (άγριας ζωής) σύμφωνα με το ΦΕΚ 341/12-06-1981.
Απ’ όλα τα παραπάνω διαφαίνεται ότι το Αραχναίο είναι ένας τόπος σπουδαίου ιστορικού ενδιαφέροντος, ο οποίος εκτός των άλλων αναδεικνύει την γραφικότητα και την ορεινή άγρια ομορφιά. Μία επίσκεψη στο χωριό μας θα σας δώσει την ευκαιρία να το γνωρίσετε αποκτώντας μοναδικές εμπειρίες καθώς και να το αναδείξετε-κάθε τόπος έχει ανάγκη από ανθρώπους που να πιστεύουν σ’ αυτόν.
ΚΕΙΜΕΝΟ:ΜΑΡΚΟΥ Κωνσταντίνος
Κυριακή 22 Δεκεμβρίου 2013
Σάββατο 23 Νοεμβρίου 2013
ΚΛΕΦΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΜΕ ΤΟΝ ΛΥΓΚΟ ΤΟΝ ΑΡΧΙΛΗΣΤΗ
ΛΗΣΤΕΣ 1880
Μετά
την ίδρυση του ελληνικού κράτους – ιδιαίτερα την εποχή της βάρβαρης ξενοκρατίας
- στη συνείδηση των Ελλήνων εξέχουσα θέση πήραν οι ληστές, που ζούσαν όπως και
οι κλέφτες επί τουρκοκρατίας. Είναι μια εποχή που δεν στιχουργούνται κλέφτικα
τραγούδια. Όμως, ο λαός θέλοντας να διαφημίσει κατορθώματα ληστών πήρε στίχους
από γνωστά κλέφτικα ή και ολόκληρα τραγούδια και τα προσάρμοση αναλόγως.
Ονομαστός
ήταν ο Λύγκος, που έδρασε στα μέσα του 19ου αιώνα. Στο τραγούδι που
ακολουθεί το όνομα του Λύγκου αντικατέστησε το όνομα κάποιου κλέφτη επί
τουρκοκρατίας:
Μην τον
είδατε, τον απαντήσατε
το Λύγκο το
λεβέντη, τον αρχιληστή;
-Χτες τον
είδαμε, τον απαντήσαμε
σ' ενού πασά
τη στάνη, που 'τρωε κι έπινε,
αρνιά και
γουρνοπούλες τον ταίζανε
πεντέξι
βλαχοπούλες τον κερνάγανε,
κι μικρότερη
τον κουβέντιαζε
-για δεν
παντρεύεσαι, να πάρεις βλαχοπούλα
σαν κι εμένανε
και σαν την αδερφή μου.
(Λαογραφία Δ' 63, 6)
Τετάρτη 20 Νοεμβρίου 2013
Κυριακή 10 Νοεμβρίου 2013
Σάββατο 21 Σεπτεμβρίου 2013
Τρίτη 10 Σεπτεμβρίου 2013
Κυριακή 1 Σεπτεμβρίου 2013
Τρίτη 6 Αυγούστου 2013
ΤΑ "ΜΕΡΟΜΗΝΙΑ": Η ΛΑΪΚΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑ
Οι άνθρωποι της υπαίθρου διατήρησαν από γενιά σε γενιά και για χιλιάδες χρόνια την πρακτική γνώση της μελέτης και πρόγνωσης του καιρού. Εξετάζοντας συστηματικά κάποια φυσικά φαινόμενα ή «σημάδια» στον ουρανό, μπορούσαν να μαντέψουν ή να «δουν» τα μερομήνια, δηλαδή να αποκωδικοποιήσουν τον καιρό ολόκληρου του επόμενου έτους.
Τα "μερομήνια" αμφισβητούνται από την επίσημη μετεωρολογία, η οποία υποστηρίζει ότι μακροχρόνιες προβλέψεις δεν είναι δυνατόν να γίνουν. Έχει όμως πολυάριθμους υποστηρικτές ανάμεσα στους γεωργούς, τους κτηνοτρόφους και γενικά τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στην ύπαιθρο.
Μερομήνια ονομάζει ο λαός τις δώδεκα πρώτες ημέρες του όγδοου φεγγαριού του έτους, δηλαδή του Αυγούστου. Παρατηρώντας τα καιρικά φαινόμενα αυτών των πρώτων ημερών της, οι άνθρωποι μάντευαν την καιρική κατάσταση των επόμενων δώδεκα μηνών. Μερομήνια ονομάζονται οι μέρες που γίνεται η πρόβλεψη, από τις λέξεις «μέρα και μήνας», γιατί σε κάθε μέρα από αυτές, αντιστοιχεί ένας πλήρες κύκλος του φεγγαριού (γιόμιση και χάση) ή ένας μήνας.
Η πρόγνωση του καιρού εντοπιζόταν στον Αύγουστο επειδή αυτός ο μήνας θεωρούνταν η αρχή του Χειμώνα. Βάσει των παρατηρήσεων που πραγματοποιούσαν, αποφαίνονταν στο ότι καιρό θα κάνει την πρώτη μέρα της παρατήρησης, τον ίδιο καιρό θα κάνει τον πρώτο μήνα του χρόνου.
Σε αρκετές περιοχές, υπάρχει η αντίληψη ότι οι μέρες αυτές είναι αποφράδες. Έτσι, τις ημέρες των Μερομήνιων απαγορεύονταν οι εργασίες. Πίστευαν ότι, αν τις ημέρες εκείνες ο ξυλουργός έκοβε ξύλα, η ξυλεία θα σάπιζε. Αν οι νοικοκυρές έπλεναν τα ρούχα τότε, αυτά θα φθείρονταν πολύ γρήγορα. Πρόσεχαν πολύ την κάθε εκδήλωση τους. Δεν έκαναν γάμους και προξενιά τις ημέρες των Μερομήνιων διότι πίστευαν ότι οι γάμοι θα διαλύονταν και τα προξενιά θα χαλούσαν. Οι γυναίκες δεν λούζονταν την νύχτα και δεν έβγαιναν έξω από το σπίτι.
Πώς ερμηνεύονται τα «μερομήνια»
Υπάρχουν τρεις περίοδοι πρόβλεψης του καιρού, η μακροπρόθεσμη, η μεσοπρόθεσμη και η βραχυπρόθεσμη. Για την μακροπρόθεσμη πρόβλεψη, ο λαός χρησιμοποιούσε τα μερομήνια, για τη μεσοπρόθεσμη τα άστρα, ιδίως το φεγγάρι, και για τη βραχυπρόθεσμη τα ζώα, τα πουλιά και τα έντομα.
Για παράδειγμα, όταν εκείνη την ημέρα έχει αέρα, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι άστατος. Όταν υπάρχουν άσπρα σταθερά σύννεφα, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι βροχερός. Όταν υπάρχουν άσπρα σύννεφα που τρέχουν, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι χιονιάς. Όταν υπάρχουν σκούρα σύννεφα, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι κρύος. Όταν ο ουρανός είναι καθαρός, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι καλός. Υπάρχει, επίσης, μια παροιμία που λέει «Ξάπλα το φεγγάρι, όρθιος ο καραβοκύρης. Όρθιο το φεγγάρι, ξάπλα ο καραβοκύρης.». Δηλαδή, όταν το φεγγάρι εμφανίζεται ξαπλωμένο, στο επόμενο φεγγάρι, δηλαδή μετά από ένα μήνα, θα έχει κακοκαιρία κα ο καπετάνιος θα είναι ανήσυχος, για να κουμαντάρει το καράβι, ενώ όταν το φεγγάρι εμφανίζεται όρθιο, τον επόμενο μήνα από την ημέρα που εμφανίζεται το φεγγάρι, ο καπετάνιος μπορεί να κοιμάται ήσυχος, λόγω καλοκαιρίας.
Μια άλλη ενδιαφέρουσα μέθοδος, που προέρχεται πιο πολύ μέσω της εμπειρίας και της επαφής με τη φύση, είναι η πρόβλεψη του καιρού σύμφωνα με τη συμπεριφορά διάφορων ζώων. Παλιά, οι άνθρωποι ζούσαν κυριολεκτικά στη φύση, αφού εκεί ήταν τα χωράφια τους, με αποτέλεσμα να μην πηγαίνουν για μέρες σπίτι τους και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα μια ιδιαίτερη σχέση του ανθρώπου με τα στοιχεία της φύσης. Έτσι λοιπόν, ανάλογα με το άκουσμα του κελαηδίσματος συγκεκριμένων πουλιών κατάφερναν να διαπιστώσουν τι καιρό θα κάνει τις αμέσως επόμενες ημέρες.
Οι τσοπάνηδες, μάλιστα, την πρωταυγουστιά έχουν και τη «σκυλομαντεία». Σηκώνονται πολύ πρωί, βαθιά, σχεδόν χαράματα, και κοιτάζουν τα σκυλιά πώς κοιμούνται. Κι αν αυτά κοιμούνται ξάπλα με τεντωμένα τα πόδια, λένε: «Καλοχειμωνιά θα ’χουμε και γλυκοκαιριά». Αν δούνε όμως πως αυτά κοιμούνται μαζεμένα, κουλουριασμένα με το κεφάλι χωμένο στα πόδια τους, τους ακούς να λένε: «Κακοχειμωνιά θα ’χουμε φέτος, κακοχειμωνιά με χιόνια και παγοβροχιές».
Τα "μερομήνια" αμφισβητούνται από την επίσημη μετεωρολογία, η οποία υποστηρίζει ότι μακροχρόνιες προβλέψεις δεν είναι δυνατόν να γίνουν. Έχει όμως πολυάριθμους υποστηρικτές ανάμεσα στους γεωργούς, τους κτηνοτρόφους και γενικά τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στην ύπαιθρο.
Μερομήνια ονομάζει ο λαός τις δώδεκα πρώτες ημέρες του όγδοου φεγγαριού του έτους, δηλαδή του Αυγούστου. Παρατηρώντας τα καιρικά φαινόμενα αυτών των πρώτων ημερών της, οι άνθρωποι μάντευαν την καιρική κατάσταση των επόμενων δώδεκα μηνών. Μερομήνια ονομάζονται οι μέρες που γίνεται η πρόβλεψη, από τις λέξεις «μέρα και μήνας», γιατί σε κάθε μέρα από αυτές, αντιστοιχεί ένας πλήρες κύκλος του φεγγαριού (γιόμιση και χάση) ή ένας μήνας.
Η πρόγνωση του καιρού εντοπιζόταν στον Αύγουστο επειδή αυτός ο μήνας θεωρούνταν η αρχή του Χειμώνα. Βάσει των παρατηρήσεων που πραγματοποιούσαν, αποφαίνονταν στο ότι καιρό θα κάνει την πρώτη μέρα της παρατήρησης, τον ίδιο καιρό θα κάνει τον πρώτο μήνα του χρόνου.
Σε αρκετές περιοχές, υπάρχει η αντίληψη ότι οι μέρες αυτές είναι αποφράδες. Έτσι, τις ημέρες των Μερομήνιων απαγορεύονταν οι εργασίες. Πίστευαν ότι, αν τις ημέρες εκείνες ο ξυλουργός έκοβε ξύλα, η ξυλεία θα σάπιζε. Αν οι νοικοκυρές έπλεναν τα ρούχα τότε, αυτά θα φθείρονταν πολύ γρήγορα. Πρόσεχαν πολύ την κάθε εκδήλωση τους. Δεν έκαναν γάμους και προξενιά τις ημέρες των Μερομήνιων διότι πίστευαν ότι οι γάμοι θα διαλύονταν και τα προξενιά θα χαλούσαν. Οι γυναίκες δεν λούζονταν την νύχτα και δεν έβγαιναν έξω από το σπίτι.
Πώς ερμηνεύονται τα «μερομήνια»
Υπάρχουν τρεις περίοδοι πρόβλεψης του καιρού, η μακροπρόθεσμη, η μεσοπρόθεσμη και η βραχυπρόθεσμη. Για την μακροπρόθεσμη πρόβλεψη, ο λαός χρησιμοποιούσε τα μερομήνια, για τη μεσοπρόθεσμη τα άστρα, ιδίως το φεγγάρι, και για τη βραχυπρόθεσμη τα ζώα, τα πουλιά και τα έντομα.
Για παράδειγμα, όταν εκείνη την ημέρα έχει αέρα, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι άστατος. Όταν υπάρχουν άσπρα σταθερά σύννεφα, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι βροχερός. Όταν υπάρχουν άσπρα σύννεφα που τρέχουν, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι χιονιάς. Όταν υπάρχουν σκούρα σύννεφα, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι κρύος. Όταν ο ουρανός είναι καθαρός, ο καιρός του αντίστοιχου μήνα θα είναι καλός. Υπάρχει, επίσης, μια παροιμία που λέει «Ξάπλα το φεγγάρι, όρθιος ο καραβοκύρης. Όρθιο το φεγγάρι, ξάπλα ο καραβοκύρης.». Δηλαδή, όταν το φεγγάρι εμφανίζεται ξαπλωμένο, στο επόμενο φεγγάρι, δηλαδή μετά από ένα μήνα, θα έχει κακοκαιρία κα ο καπετάνιος θα είναι ανήσυχος, για να κουμαντάρει το καράβι, ενώ όταν το φεγγάρι εμφανίζεται όρθιο, τον επόμενο μήνα από την ημέρα που εμφανίζεται το φεγγάρι, ο καπετάνιος μπορεί να κοιμάται ήσυχος, λόγω καλοκαιρίας.
Μια άλλη ενδιαφέρουσα μέθοδος, που προέρχεται πιο πολύ μέσω της εμπειρίας και της επαφής με τη φύση, είναι η πρόβλεψη του καιρού σύμφωνα με τη συμπεριφορά διάφορων ζώων. Παλιά, οι άνθρωποι ζούσαν κυριολεκτικά στη φύση, αφού εκεί ήταν τα χωράφια τους, με αποτέλεσμα να μην πηγαίνουν για μέρες σπίτι τους και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα μια ιδιαίτερη σχέση του ανθρώπου με τα στοιχεία της φύσης. Έτσι λοιπόν, ανάλογα με το άκουσμα του κελαηδίσματος συγκεκριμένων πουλιών κατάφερναν να διαπιστώσουν τι καιρό θα κάνει τις αμέσως επόμενες ημέρες.
Οι τσοπάνηδες, μάλιστα, την πρωταυγουστιά έχουν και τη «σκυλομαντεία». Σηκώνονται πολύ πρωί, βαθιά, σχεδόν χαράματα, και κοιτάζουν τα σκυλιά πώς κοιμούνται. Κι αν αυτά κοιμούνται ξάπλα με τεντωμένα τα πόδια, λένε: «Καλοχειμωνιά θα ’χουμε και γλυκοκαιριά». Αν δούνε όμως πως αυτά κοιμούνται μαζεμένα, κουλουριασμένα με το κεφάλι χωμένο στα πόδια τους, τους ακούς να λένε: «Κακοχειμωνιά θα ’χουμε φέτος, κακοχειμωνιά με χιόνια και παγοβροχιές».
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)






























